د هبل فضايي ټلسکوپ یو له خورا مهمو ساینسي وسایلو څخه دی چې د انسان لخوا جوړ شوی. په ۱۹۹۰ کال کې فضا ته د هبل له توغول کیدو راهیسې، دې وسیلې د لیرې کهکشانونو، ستورو او سیارو د روښانه انځورونو په اخیستلو سره د کایناتو په اړه زموږ پوهه په بشپړه توګه بدله کړې ده.
د هبل ټلسکوپ مفکوره
په فضا کې د ټلسکوپ ځای پرځای کولو مفکوره ډیر پخوا رامنځته شوې وروستې وه. ساینسپوهان پوهیدل چې د ځمکې اتموسفیر د ستورو رڼا ګډوډوي، له همدې امله په ځمکه کې نصب شوي ټلسکوپونه نشي کولی ډیر روښانه انځورونه واخلي. فضا ته د ټلسکوپ په لیږلو سره دا خنډ له منځه لاړ.
جوړښت او فضا ته توغول
د دې ټلسکوپ جوړول په ۱۹۷۰ لسیزه کې پیل شول او د امریکا د فضا ادارې (NASA) او د اروپا فضا ادارې (ESA) په ګډه ورباندې کار وکړ. دا ټلسکوپ د نامتو ستورپوه اډون هبل په نوم نومول شوی و، چې دا یې ثابته کړې وه چې زموږ کاینات د پراخیدو په حال کې دي. هبل بالاخره د ۱۹۹۰ کال د اپریل په ۲۴مه د کشف (Discovery) فضايي شاتل په واسطه فضا ته ولیږل شو.
د هبل ساینسي لاسته راوړنې
- **د کایناتو د عمر ټاکل:** هبل له ساینسپوهانو سره مرسته وکړه چې د کایناتو د عمر په اړه ډیر دقیق حساب وکړي. د دې د موندنو له مخې د کایناتو عمر شاوخوا ۱۳.۸ ملیارده کاله اټکل شوی.
- **د تورو سورو (Black Holes) ثبوت:** هبل په کهکشانونو کې د لویو تورو سورو د شتون لپاره قوي شواهد وړاندې کړل.
- **د کایناتو ژوره کتنه (Hubble Deep Field):** د کایناتو له خالي برخو څخه د هبل اخیستل شوي عکسونو وښودله چې په کائناتو کې په ملیاردونو کهکشانونه شتون لري.